Luật sư giỏi tư vấn quyền phản tố của bị đơn – Khi tham gia tố tụng trong vụ án, bị đơn là người bị kiện nên đóng vai trò bị động so với bên chủ động là nguyên đơn. Chính vì địa vị tham gia tố tụng bị động nên ngoài việc bị đơn có đầy đủ các quyền của đương sự tham gia vụ tố tụng được quy định tại Điều 58 của Bộ Luật tố tụng dân sự bị đơn còn có thêm quyền phản tố.
    Vậy, quyền và nghĩa vụ của bị đơn được pháp luật quy định như thế nào?
    Điều 60 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về quyền, nghĩa vụ của bị đơn như sau:

        1/. Các quyền, nghĩa vụ của đương sự quy định tại khoản 1 Điều 58 của Bộ luật này.
        2/. Được Tòa án thông báo về việc bị khởi kiện.
        3/. Chấp nhận hoặc bác bỏ một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn.
        4/. Đưa ra yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, nếu có liên quan đến yêu cầu của nguyên đơn hoặc đề nghị đối trừ với nghĩa vụ của nguyên đơn.

    Điều 176 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về quyền yêu cầu phản tố của bị đơn như sau:
        1/. Cùng với việc phải nộp cho Tòa án văn bản ghi ý kiến của mình đối với yêu cầu của người khởi kiện, bị đơn có quyền yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.
        2/. Yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập được chấp nhận khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
        a/. Yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ đối với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.
        b/. Yêu cầu phản tố được chấp nhận dẫn đến loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.
        c/. Giữa yêu cầu phản tố và yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có sự liên quan với nhau và nếu được giải quyết trong cùng một vụ án thì làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn.
        3/. Bị đơn có quyền đưa ra yêu cầu phản tố trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.

    Với quy định nêu trên thì khi tham gia tố tụng, bị đơn cần chú ý rằng việc phản tố chỉ được thực hiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm và chỉ được chấp nhận khi có yêu cầu phản tố trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm. Điều này cũng đồng nghĩa với việc trong giai đoạn phúc thẩm thì bị đơn không có quyền phản tố. Việc hiểu biết quy định này rất quan trọng đối với bị đơn, tránh trường hợp bị đơn có ý định phản tố nhưng lại không thực hiện ở cấp sơ thẩm mà thực hiện ở cấp phúc thẩm, dẫn đến việc bị Tòa án từ chối chấp nhận yêu cầu phản tố gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn.
    Một số vấn đề khác thuộc về thủ tục tố tụng khi thực hiện quyền phản tố thì được thực hiện tương như nguyên đơn khi khởi kiện vụ án. Nếu quý khách hàng cần tự vấn pháp luật để có đủ cơ sở cân nhắc trước khi đưa ra quyết định thì nên tìm sự trợ giúp pháp lý từ Văn phòng luật sư giỏi hoặc luật sư giỏi để quyền và lợi ích hợp pháp của mình được bảo vệ tối đa.

    Luật sư Trần Đăng Minh.