Tư vấn luật bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm

    Trong đời sống xã hội thường nhật thì những va chạm, xích mích giữa người với người là điều dễ xảy ra. Đặc biệt là trong tình hình phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội với tốc độ nhanh chóng như hiện nay thì lại phát sinh thêm cả những mâu thuẫn trong “thế giới ảo”. Khi mâu thuẫn đạt đến đỉnh điểm mà không thể giải quyết được thì người trong cuộc vì “cả giận mất khôn” mà lại lựa chọn phương thức giải quyết mâu thuẫn trái pháp luật bằng hạ bệ danh dự, uy tín, nhân phẩm dẫn đến thiệt hại cho đối phương. Nếu hậu quả gây ra chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội phạm tương ứng thì hành vi này sẽ bị xử lý hành chính hoặc theo pháp luật dân sự.
    Khi lựa chọn phương thức khởi kiện tại Toà án để yêu cầu bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm. Người khởi kiện cần phải biết các căn cứ pháp lý để bổ túc hồ sơ chứng minh cho yêu cầu bồi thường thiệt hại của mình là có căn cứ và đúng pháp luật để Toà án giải quyết.
    Pháp luật dân sự đã có quy định về vấn đề bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau:
    Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm gồm có thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín của các nhân bị xâm phạm; thiệt hại do danh dự, uy tín của tổ chức bị xâm phạm.
    1/. Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại bao gồm: chi phí cần thiết cho việc thu hồi ấn phẩm có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người bị thiệt hại; chi phí cho việc thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm; tiền tàu, xe đi lại, thuê nhà trọ (nếu có) theo giá trung bình ở địa phương nơi thực hiện việc chi phí để yêu cầu cơ quan chức năng xác minh sự việc, cải chính trên các phương tiện thông tin đại chúng; chi phí tổ chức xin lỗi, cải chính công khai tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người bị thiệt hại và các chi phí thực tế, cần thiết khác để hạn chế, khắc phục thiệt hại (nếu có).
    2/. Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút:
    Nếu trước khi danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, người bị xâm phạm có thu nhập thực tế, nhưng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm người bị xâm phạm phải thực hiện những công việc để hạn chế, khắc phục thiệt hại nên khoản thu nhập thực tế của họ bị mất hoặc bị giảm sút, thì họ được bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút đó.
    Việc xác định thu nhập thực tế của người bị xâm phạm và việc xác định thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị xâm phạm được thực hiện như sau:
    Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại có thu nhập ổn định từ tiền lương trong biên chế, tiền công từ hợp đồng lao động, thì căn cứ vào mức lương, tiền công của tháng liền kề trước khi người bị xâm phạm sức khoẻ nhân với thời gian điều trị để xác định khoản thu nhập thực tế của người bị thiệt hại.
    Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại có làm việc và hàng tháng có thu nhập thực tế nhưng mức thu nhập của các tháng khác nhau, thì lấy mức thu nhập của 06 tháng liền kề (nếu chưa đủ 06 tháng thì của tất cả các tháng) trước khi sức khoẻ bị xâm phạm nhân với thời gian điều trị để xác định khoản thu nhập thực tế của người bị thiệt hại.
    Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại có thu nhập thực tế, nhưng không ổn định và không thể xác định được, thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại nhân với thời gian điều trị để xác định khoản thu nhập thực tế của người bị thiệt hại.
    Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại chưa làm việc và chưa có thu nhập thực tế thì không được bồi thường.
    3/. Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm được quy định như sau:
    Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm được bồi thường cho chính người bị xâm phạm.
    Trong mọi trường hợp khi danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, người bị xâm phạm được bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần. Việc xác định mức độ tổn thất về tinh thần của người bị xâm hại phải căn cứ vào mức độ xâm phạm (bằng lời nói hay đăng trên báo viết hay báo hình…), hành vi xâm phạm, mức độ loan truyền thông tin xúc phạm…
    Mức độ bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị xâm phạm trước hết do các bên thoả thuận. Nếu không thoả thuận được, thì mức bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần phải căn cứ vào mức độ tổn thất về tinh thần, nhưng tối đa không quá 10 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định tại thời điểm giải quyết bồi thường.
    Trên đây là một số quy định cơ bản của pháp luật về bồi thường thiệt hại do danh dự, nhâm phẩm, uy tín bị xâm phạm để quý khách hàng có thêm kiến thức pháp lý khi liên hệ với nhiều tình huống phát sinh trong thực tế mà phương tiện truyền thông đại chúng liên tục phản ánh trong thời gian gần đây, như: phát tán clip, hình ảnh nhạy cảm, bôi nhọ, xúc phạm người khác trên mạng xã hội… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sinh hoạt thường nhật của nạn nhân.
    Nếu quý vị gặp những trường hợp rắc rối phát sinh mang tính tương tự mà bản thân vô cùng hoang mang và lo lắng, xen lẫn bức xúc tột độ mà không biết phải xử lý như thế nào. Quý vị nên tìm luật sư giỏi tư vấn pháp luật bồi thường thiệt hại để sự việc của mình được giải quyết triệt để và đúng pháp luật.

    Luật sư Trần Đăng Minh.